Home

SUBMTITLE

STOLPERSTEINE

Plaatsing Stolpersteine 6 mei 2016

De tweede plaatsing van Stolpersteine op vrijdag 6 mei 2016.
 
Stolpersteine zijn stenen waarmee slachtoffers van de naziterreur worden herdacht en geëerd.
Het dorp Leek kende tot 1942 een omvangrijke Joodse gemeenschap.
De meerderheid van de Stolpersteine in de gemeente Leek zijn voor de Joodse inwoners die getroffen werden door deze terreur.
In juli, oktober en november van 1942 en februari 1943 werden alle Joodse inwoners via Westerbork gedeporteerd naar Auschwitz, Bergen-Belsen en Sobibor, waar zij werden vermoord.
Van de weggevoerde Joden heeft alleen Ruth Issen uit Oostwold, de kampen overleefd.
 
De Stolpersteine gelegd  op 6 mei 2016 zijn voor Mozes Levie op De Dam, de familie Oudgenoeg wonende in de H.J.Smitstraat , de familie Levij die aan de Midwolderweg woonachtig waren en Hermann Stein die in Oostwold woonde.
 
 
Plaats : De Dam 50/52 Mozes Levie      
 Overkant kanaal, tweede huis rechts van de bomenrij naast de Hervormde Kerk, is de winkel van Samuel en sinds 1938 Moos Levie.
                          
   Moos Levie
Mozes Levie werd op 30 april 1913 in Leek geboren.
Zijn ouders waren Samuel Levie en Jettina Lowina Levie.
Hij was getrouwd met Sophia van der Wijk, geboren op 10 november 1915 in Hoogeveen.
Mozes had samen met Sophie de winkel van zijn vader Samuel Levie overgenomen.
Mozes Levie werd op 2 oktober 1943 in Vught vermoord. Hij werd 30 jaar oud.
Zijn vrouw Sophie heeft door onder te duiken aan de Jonkersvaart, de oorlog overleefd.
 
Plaats :  H.J. Smitstraat 12
Johan Oudgenoeg , Roosje Gudema, Sophie Oudgenoeg , Elzina Oudgenoeg.    
 
Johan Oudgenoeg werd op 21 juli 1894 in Roden geboren.
Zijn ouders waren Jakob Oudgenoeg en Rika Nieveen.
Hij was rund- en varkensslager van beroep .
Johan was getrouwd met Roosje Gudema. Zij hadden drie dochters. Rika, de oudste trouwde in 1941 en woonde in Groningen.       
De 18 jarige Sophie en de 14 jarige Elzina woonden nog bij hun ouders thuis.
Johan Oudgenoeg werd in juli 1942 in Leek opgepakt en is op 30 september 1942 in Auschwitz vermoord. Hij werd 48 jaar oud.
 
Roosje Gudema werd op 22 juni 1896 in Borger geboren.
Haar ouders waren Nochum D. Gudema en Sophie Waag.
Zij trouwde met Johan Oudgenoeg uit Leek, en zij kregen drie dochters. Roos werd samen met haar dochters Sophie en Elzina op 27 november 1942 in Leek opgepakt. In het gemeentehuis schreef zij gauw nog even een briefkaart aan de Leekster vrienden de familie Klaassens.
Roosje Gudema werd op 11 december 1942, samen met haar twee dochters in Auschwitz vermoord. Zij werd 46 jaar oud. Ook haar getrouwde dochter Rika en schoonzoon die in Groningen woonden  hebben de oorlog niet overleefd.                  
 
van links naar rechts Sophie, Ellie en Rika Oudgenoeg ± 1934.
 
Sophie Oudgenoeg werd op 9 maart 1924 in Leek geboren.
Zij was de tweede dochter van Johan Oudgenoeg en Roosje Gudema. Sophie was dienstbode van beroep. Zij mocht in de oorlog niet langer bij niet-Joden in dienst zijn.
Samen met haar moeder en zus werd zij in Leek opgepakt op 27 november 1942. Alle drie werden op dezelfde dag, op 11 december 1942 in Auschwitz vermoord. Sophie werd 18 jaar oud
 
Schoolreisje uiterst rechts gehurkt, Ellie Oudgenoeg ± 1940
 
Elzina Oudgenoeg werd op 1 maart 1928 in Peize geboren.
Haar ouders waren Johan Oudgenoeg en Roosje Gudema, en haar oudere zussen Rika en Sophie. Zij mocht niet meer in Leek naar school. Zij werd met haar moeder en zus Sophie op 27 november 1942 opgepakt en naar Westerbork afgevoerd. Elzina werd op 11 december 1942 op dezelfde dag als haar moeder en zus, in Auschwitz vermoord. Zij werd 14 jaar oud.
 
 
Plaats : Midwolderweg 11, Leek
Izak Levy ,  Meijer Levij ,  Betje van der Wijk, Izak Levij.                  
 
Izak Levy werd op 21 november 1861 in Leek geboren.
Zijn ouders waren Meijer Levij en Saartje van Dam.
Izak Levy was weduwnaar van Sofia Abramina van Dam. 
Izak Levy werd in maart 1943 in Leek, samen met andere bejaarde Leekster Joden, opgepakt en naar Westerbork afgevoerd.
Izak werd op 20 maart 1943 in Sobibor vermoord. Hij werd 81 jaar oud.
 
Meijer Levij werd op 24 december 1899 in Leek geboren.
Zijn ouders waren Izak Levy en Sophia Abramina van Dam.
Meijer Levij was van beroep koopman en exportslager.
Hij trouwde in 1941 met de 37 jarige Betje van der Wijk. Zij kregen op 5 december 1941 een zoontje Izak geboren in Leek.
Meijer Levij werd in juli  1942 in Leek opgepakt en hij werd op 19 augustus 1942 in Auschwitz vermoord. Hij werd 42 jaar oud.
 
Betje van der Wijk werd op 19 januari 1904 in Zutphen geboren. 
Haar ouders waren Izaak van der Wijk en Hanne Mozes Klint.
Zij trouwde in 1941 in Groningen met Meijer Levij uit Leek en op 5 december 1941 werd hun zoontje Izak in Leek geboren.
Betje van der Wijk werd op 11 december 1942 samen met haar zoontje in Auschwitz vermoord. Zij werd 38 jaar oud.
 
  Geboorte akte van Izak Levij
 
Izak Levij werd op 5 december 1941 in Leek geboren.
Zijn ouders Meijer Levij en Betje van der Wijk waren in januari van dat jaar getrouwd.
Izak was acht maanden oud toen zijn vader in de zomer van 1942 werd opgepakt en vermoord.
Izak Levij werd samen met zijn moeder op 11 december 1942 in Auschwitz vermoord. Hij werd 1 jaar oud.
 
 
Plaats : Hoofdstraat 241, Oostwold
Hermann Stein                  
 
Hermann Stein werd op 7 januari 1908 in Keulen geboren.
Zijn ouders waren Heinrich Michael Stein en Amalia Helene Sommer. 
Hermann Stein was getrouwd met Ruth Issen. Ruth werd op 18 februari 1914 in Essen geboren. Hermann was van beroep manufacturier. Hij en zijn vrouw waren voor het naziregime uit Duitsland gevlucht en woonden in Oostwold. Zij werden beide opgepakt en op 28 november 1942 naar Westerbork afgevoerd.
Hermann Stein werd in juni 1943 in Blechhammer vermoord . Hij werd 35 jaar oud. Zijn vrouw Ruth overleefde de kampen.

 

Mozes Levie

Moos trad in de voetsporen van zijn vader Samuel Levie toen hij in 1938 diens winkel overnam . Het betrof de winkel die zijn grootvader Jozef Gerzon Levie was begonnen aan de Kerkweg nr.10, nu de Dam, even ten zuiden van de Hervormde Kerk. Moos trouwde in de zomer van 1939 met met de 24 jarige Sophia (Fie) van der Wijk uit Hoogeveen.  

Moos was een even mild en zachtmoedig man als zijn vader Samuel, volgens Leeksters die hem gekend hebben. 

Uit de herinneringen van Leeksters: Voor de oorlog gingen we zondags naar Midwolde te dansen met mijn broer en zijn vrienden en mijn vriendinnen. Als Moos Levie bij ons kwam moest er nog afgewassen worden en Moos ging prompt afdrogen, alles ging met de nodige grapjes.

“Moos Levie was een vriend van mijn jongste broer. Een heel lieve jongen,hij werd door zijn vrienden wel eens in de maling genomen, maar daar lachte hij om.

 Moos was dagelijks bij de weg met "het pak",zo werd dat genoemd. Een fiets met een bagagedrager voorop, in een zwart zeildoek zijn handelswaar .Zo kwam hij ook altijd aan de Jonkersvaart,meest bij boeren. Daar is hem dus ook een onderduikadres aangeboden, dat heeft hij helaas niet gedaan. Mijn broer heeft dikwijls met Moos gepraat om toch te gaan onderduiken, maar hij wilde niet."

Hij was voor de oorlog nog getrouwd met Fie uit Hoogeveen. In het begin van de oorlog ben ik wel eens met mijn broer en zijn vrouw bij hun geweest, dan gingen we monopoly spelen, dat was een nieuw spel.

Moos en Fie waren ook eens op een avond op bezoek bij Bram Denneboom en zijn vrouw Ellie. Zij woonden boven een bakkerszaak aan ‘t Piepke. De deur was aan de kant van het 't Piepke. Alles was verduisterd, Moos en Fie kwamen zo uit het licht van de hal in het pikke donker en liepen schuin de straat over en zo in het hoofddiep net voorbij de brug. Wie hun gered heeft weet ik niet.

 

In juli ’42 werden alle Joodse mannen uit Leek, tussen de 18 en 55 jaar oud, opgeroepen om zich te melden voor de werkkampen. Zij kwamen in het ‘werkkamp’ Westerbork terecht en zijn bijna allemaal met de eerste twee transporten uit Westerbork naar Auschwitz gedeporteerd, waar zij werden vermoord.

Moos werd niet naar Auschwitz gedeporteerd maar kwam in Vught terecht waar hij op 2 oktober 1943 is vermoord.  

 

1938 Het witte pand, vierde huis van rechts, was de winkel van Moos en Fie Levie.

 

De Stolperstein van Mozes Levie is geadopteerd door de Samuel Levie Stichting.