MUSEUM JOODSE SCHOOLTJE
JOODSE
SCHOOLTJE

Onthulling nazaat Anne Frankboom

 

Op zaterdag 27 november jongstleden is de Anne Frankboom onthuld in de Rozentuin op landgoed Nienoord in Leek. Zelfs met koud en druilerig weer hadden we een mooie grote opkomst.

Er is speciaal gekozen voor 27 november, ter herinnering aan de grootste groep Joden uit Leek die op die datum (het was sjabbat, dus iedereen was thuis) uit hun huizen werden gehaald en met de Drachtster tram via Groningen naar Westerbork werden weggevoerd

De - nu nog jonge - herdenkingsboom is een nazaat van de kastanjeboom die Anne Frank beschreef in haar dagboek: de boom die zij zag uit haar raam, het enige contact met de buitenwereld.

Door het onthullen van de plaquette waarop een foto van Anne Frank, hebben burgemeester Ard van der Tuuk en Ronald Leopold van de Anne Frankstichting de boom symbolisch onthuld. Leerlingen van basisschool De Regenboog hielpen met het strooien van houtsnippers om de boom.

Daarnaast waren er toespraken van bestuursleden van het Joodse Schooltje Martin de Boer en Fenna van der Zwaag, burgemeester van der Tuuk en Jan Willem Slotema, raadslid van gemeente Westerkwartier en de initiatiefnemer van dit mooie project. Er is een lied gezongen over "Elly", één van de weggevoerde Joden, door Aafke Hoek- van der Veen, begeleid door Gezinus Lambers.

 

We wensen deze boom een lang en voorspoedig leven toe, als blijvende herinnering aan Anne Frank en haar lotgenoten.

 

-----------------------------------------------------------------------------------------

 

Fietstroute 2 in het boekje “Fietsroutes Westerkwartier”

 

De fietsroute gaat van start bij het Museum het Joodse Schooltje. Deze beschreven route is 31 kilometer lang en begint in Leek langs de Stolpersteine en eindigt weer langs de Stolpersteine in het dorp Leek.

Meer informatie over de personen waarvoor deze Stolpersteine zijn gelegd is te vinden op deze website onder Stolpersteine – Langs Stolpersteine. 

In het boekje Fietsroutes Westerkwartier staan zes routes langs de oorlogsmonumenten en bijzondere plekken in het Westerkwartier die herinneren aan de Tweede Wereldoorlog.

Het boekje is tot stand gekomen in nauwe samenwerking tussen de gemeente Westerkwartier en de 4 mei comités in het Westerkwartier.

Het boekje is gratis verkrijgbaar.

 

----------------------------------------------------------------------------------

 

 

 

 

 

Even als het jaar ervoor werd op 4 mei 2021 door een kleine afvaardiging bloemen gelegd bij het museum het Joodse Schooltje . Vanwege de Covid-19 reglementen kon de gebruikelijke herdenking niet plaats vinden.

Belangstellenden konden in de loop van de dag bloemen leggen bij het monument.

 

-----------------------------------------------------------------------------------

 

De restauratie van het gebedenboek van Eva Denneboom- Nathans. 


In museum Het Joodse Schooltje in Leek werd op vrijdag 27 november het gerestaureerde gebedenboek / Sidoer  van Eva Denneboom-Nathans door de restaurateur Henk Linde overgedragen aan bestuursleden van de Samuel Levie Stichting. Met gemeenschappelijke inspanning van de Samuel Levie Stichting, de restaurateur Henk Linde en de financiële bijdrage van de Rotary Club Roden-Leek kon het gebedenboek worden gerestaureerd.

De dag van de presentatie van het gebedenboek, vrijdag 27 november, werd niet zomaar gekozen. 
Op deze dag is het dit jaar 78 jaar geleden dat op vrijdag 27 november 1942, op sjabbat om 12 uur ‘s nachts de grootste groep Joodse inwoners van Leek werd opgepakt en in het gemeentehuis in Leek gevangen werd gezet. Waarna zij werden doorgevoerd via Westerbork naar de concentratiekampen.

Een SIDOER is het gebedenboek voor weekdagen en sjabbat. Sidoer betekent “ordening”, wat meteen het belang aangeeft van het boek, namelijk presentatie van de gebeden en liturgische gedichten in de juiste volgorde. 
Het bijzondere aan dit gebedenboek is dat Eva in de binnenkant van haar gebedenboek de namen van de vermoorde familieleden heeft geschreven. Zijzelf en haar twee dochters Selma en Hertha hebben de oorlog in de onderduik overleefd.

In de marmeren gedenkstenen aan de zijmuur van het Joodse Schooltje zijn de namen gegraveerd van Eva Denneboom-Nathans man Herman Denneboom, haar oudste dochter Ducie Denneboom en schoonzoon Leo van Essen, zwager Abraham Denneboom en schoonvader Hartog Denneboom. 
Zij gingen op transport naar Auschwitz en Bergen-Belsen en werden in de kampen vermoord. Er is geen graf, slechts deze plek voor de dochters van Eva, Selma en Hertha, om hen te gedenken. 

Selma en Hertha, behoorden tot de laatste kinderen die in 1940 les kregen in het Joodse Schooltje. Zij zijn in september 1942 in Zeist ondergedoken, samen met hun moeder Eva. Als één van de weinigen van de familie Denneboom-Nathans hebben zij de oorlog overleefd. Vierendertig directe familieleden zijn weggevoerd en vermoord.
Nadat de Joodse inwoners waren weggevoerd werden al hun bezittingen in beslag genomen en hun persoonlijke zaken vernietigd. Er bestaan vrijwel geen foto's of andere persoonlijke documenten meer van deze families.
Tegenwoordig heet Selma, Shula Navon-Denneboom en Hertha, Zvia Caspi-Denneboom. Zij wonen al meer dan 65 jaar in Israël.  Eva Denneboom-Nathans overleed in Haifa in 1975.
De informatie en documentatie die Selma en Hertha konden geven vormen een belangrijke bron voor het museum het Joodse Schooltje in Leek. Eva Denneboom-Nathans overleed in Haifa in 1975.


De restauratie.


De Sidoer ( Joods gebedenboek) van Eva Denneboom-Nathans was in zo’n erbarmelijke staat, dat het niet meer kon worden getoond en niet alleen de dochters van Eva, Hertha en Selma Denneboom, wilden graag dat het boek gerestaureerd werd. De Samuel Levie Stichting benaderde Rotary Club Roden-Leek en die bekostigde de restauratie. Er werd gezocht naar een ervaren restaurateur en deze werd gevonden in de persoon van Henk Linde. Vanwege het rijk aanwezige plakband, forse papierschade en het willen behouden van de authenticiteit werd gekozen voor een kleine conserverende behandeling. Henk Linde herstelde de bandrug, verbond opnieuw de platten met het boekblok en behandelde het leer met een cellulosemiddel. Dit middel is licht filmvormend en daardoor beschermend . 


Deze Sidoer kan worden bezichtigdin het museum. 

 

---------------------------------------------------------------------------------------