Home

SUBMTITLE

Lesproject voor Basisscholen

Voorzet voor het opzetten van een lesprogramma voor leerlingen van goep 7/8 van de basisscholen in Leek en omgeving

 

Voorstel lesmateriaal voor groep 7/8 basisschool.

 

Het verhaal achter deze bijzondere foto.


Op een mooi zonnige dag in het voorjaar van 1942 laat de joodse familie Denneboom uit Leek een foto maken van het complete gezin.
Op de foto staan Herman Denneboom met zijn vrouw Eva, hun drie dochters Ducie, Selma en Hertha opa Hartog Denneboom en de verloofde van Duci, Leo van Essen uit Groningen.

De foto is waarschijnlijk het laatst overgebleven beeld van deze familie als geheel.
Op 7 juli 1942 moet vader Herman zich melden in kamp Westerbork, Leo wordt op 19 augustus opgepakt en naar Westerbork gedeporteerd. In september duiken moeder Eva en dochters Selma en Hertha onder en op 5 oktober 1942 komen Ducie en opa Hartog eveneens aan in kamp Westerbork.
In minder dan 3 maand tijd bestaat het gezin zoals op deze foto te zien is niet meer. De oorzaak ligt bij de Tweede Wereldoorlog, het nationaalsocialisme en de vervolging van de joden in Nederland.
In het te ontwikkelen lesmateriaal van Het Joodse Schooltje in Leek zullen leerlingen uit groep 7/8 onderzoek doen naar de personen achter deze foto.
Wie waren deze personen? Hoe oud waren zij? Waar in Leek leefden zij? Wat was hun werk? Wat waren hun interesses? En wat is er met hen gebeurd ín de oorlog?
Kortom:
Hoe zag het leven van dit gezin er uit vóór dat deze foto genomen is en hoe verging het deze mensen ná het maken van deze foto?

Opzet lesmateriaal
De leerlingen verdiepen zich in het persoonlijke verhalen van vader en moeder Denneboom, hun dochters Ducie, Hertha, Selma, opa Denneboom en Leo (Ducie’s verloofde).


Stap 1:
In de klas wordt de foto klassikaal bekeken en worden er antwoorden gezocht op de vragen:
 hoe weten we dat de foto in het voorjaar van 1942 genomen is?
 waar zal de foto genomen zijn? herkent iemand iets van de achtergrond?
 wie is wie op de foto?
 hoe oud zijn de mensen op de foto
Hartog Denneboom geboren 31-07- 1855 in Beilen
Herman Henri Denneboom geboren 02-01 1896 in Nietap
Eva Nathans-Denneboom geboren 20-02-1896 in Vries
Duifje (Ducie) Denneboom geboren 10-10-1922 in Leek
Saartje (Selma) Denneboom geboren 01-11-1926 in Leek
Hertha Denneboom geboren 16-02-1931 in Leek
Joël (Leo) van Essen geboren 18-05-1915 in Groningen

Stap 2:
Tijdens het tweede onderdeel van het lesmateriaal gaan de leerlingen met behulp van archiefmateriaal als foto’s, brieven, gezinskaarten onderzoek doen naar ieder gezinslid afzonderlijk. Hoe zag hun leven voor de oorlog er uit? Wat voor werk deden zij of gingen ze naar school? Waar in Leek woonden ze? Hebben ze de oorlog overleefd?
Wat kunnen we te weten komen over deze mensen die nu nog alleen een naam en een gezicht zijn.
De klas wordt verdeeld in 7 groepjes. Ieder groepje doet onderzoek naar één persoon.
De leerlingen krijgen een bronnendossier met onderzoeksvragen. Met behulp van de antwoorden die ze vinden kunnen de leerlingen een deel van de biografie van de persoon reconstrueren.
huwelijksacte Duci en Leo 17 juli 1942

 

  

Stap 3:
Naast het onderzoek op papier wordt er onderzoek gedaan in de omgeving. Immers de familie Denneboom woonde in Leek. Wat kunnen we nog terugvinden van de familie of het joodse deel van de bevolking in Leek.
 op de joodse begraafplaats in Leek is het graf van oma Duifje Denneboom te vinden. Zij stierf op 14-09-1934
 Het huis van opa Denneboom aan de Tolberterstraat is er niet meer maar dit stond naast (de Boerenleenbank) Café De Oude Bank waar nu het Chinese restaurant is.
 Herman Denneboom woonde met zijn gezin in het huis Piepke 4 boven de winkel
Uiteraard is er ook Het Joodse Schooltje waar (op afspraak) een bezoek gebracht kan worden en waar de leerlingen informatie kunnen krijgen over de geschiedenis van de joden in Leek. Daarnaast kunnen zij vragen stellen over hun onderzoek naar de familie Denneboom.

Stap 4:
Alle informatie kunnen de leerlingen verwerken in een biografie over de door hen onderzochte persoon. Dit kunnen ze bijvoorbeeld in een tentoonstelling (waarbij het bronmateriaal verwerkt wordt) presenteren zodat klasgenoten, ouders en grootouders de verschillende leden van de familie Denneboom leren kennen.
Didactische verantwoording
Het lesmateriaal past binnen het leergebied Oriëntatie op jezelf en de wereld. Hierbij komen specifiek de volgende kerndoelen naar voren:
51. De leerlingen leren gebruik te maken van eenvoudige historische bronnen en ze leren aanduidingen van tijd en tijdsindelingen te hanteren
52. De leerlingen leren over kenmerkende aspecten van de wereldoorlogen en Holocaust
56. De leerlingen verwerven enige kennis over en krijgen waardering van aspecten van cultureel erfgoed
Omdat het onderwijs zichzelf ten doel stelt dat kinderen zich oriënteren op de samenleving waarin zij opgroeien, is er geen beter middel dan hierbij gebruik te maken van de eigen directe omgeving.
De eigen omgeving leent zich er bij uitstek voor om, zowel in als buiten de school onderzoek te doen. Dit kan onderzoek zijn op sociaal, politiek, economisch of maatschappelijk gebied maar kan ook gaan over kunst, cultuur of historische zaken.
Naast het feit dat de omgeving als middel kan worden gezien om iets te leren over de wereld, kan het lesgeven over erfgoed ook een doel op zich zijn.
Het zich bewust worden van het culturele erfgoed van de directe omgeving en de mensen die hierin leven én het leren respecteren van het eigen culturele erfgoed kan alleen gestimuleerd worden door leerlingen hiermee te confronteren. Door lesmateriaal te ontwikkelen bij het “Joodse Schooltje” is het de bedoeling dat de omgeving zowel als middel als doel gebruikt wordt.
De leerlingen leven zich in, in personen uit de eigen omgeving en door zich te verdiepen in verhalen uit de eigen omgeving zal geprobeerd worden de oorlog te vermenselijken en tastbaar te maken.
Als voorkennis wordt verwacht dat de leerlingen op de hoogte zijn van de informatie uit het geschiedenisboek over de Tweede Wereldoorlog.
Leerdoelen
Het project heeft zowel vakspecifieke als algemene leerdoelen
 leerlingen leren door de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust te personifiëren dat de oorlog in hun eigen omgeving grote gevolgen heeft gehad
 leerlingen leren de geschiedenis van hun eigen omgeving waarderen
 leerlingen leren doelgericht kijken, luisteren en vragen stellen
 leerlingen leren dat gebeurtenissen uit het verleden invloed kunnen hebben op het leven van nu
 leerlingen worden gestimuleerd tot (bron)onderzoek door ‘doe’ en ‘denk’ opdrachten
 leerlingen leren samenwerken binnen een opdracht
 leerlingen leren onderzoek verwerken tot informatie voor derden
Kosten
De kosten van het project voor de scholen is afhankelijk van HOE het materiaal aangeboden wordt:
Bijvoorbeeld:
 met een PowerPoint voor het digitale schoolbord en in PDF op de website door de docenten zelf uit te printen of op Cd-rom in een professioneel vormgegeven en gedrukt werkboekje.
 Wordt er een bijdrage per leerling of per klas gevraagd bij het bezoek aan het Joodse Schooltje
 ….